Gallery Project 2.0 logo

EN | NL

Marjolein van Haasteren

10
  • Marjolein van Haasteren (1967). Opgeleid aan de Koninklijke Academie van Den Haag. Woont en werkt in Leiden. Natuurtalent. Indrukwekkend en consistent oeuvre van een eigen surrëeel landschap vol architectuur. Vloeibaarheid en transparantie, vergeestelijkt landschap, droom- en nachtmerriebeelden.

    Romantiek à la Marjolein van Haasteren.

    Technisch beheerst en inhoudelijk voorzichtig ontwikkelde de schilderes Marjolein van Haasteren (1967) haar werk. Het oeuvre is seriëel en thematisch opgezet rond het landschap en architectuur, een episch landschap en een mythische architectiuur wortelend in de werkelijkheid. Zij beheerst haar kunde en is tegelijk nieuwsgierig naar de macht van de illusie in verf en het schilderen als handeling. Dat in combinatie met haar interesse voor een specifiek soort ervaring van het landschap maakt haar werk bijzonder en haar benadering vergt tijd en helder observatievermogen.

    Voor de recente serie werken op paneel gebruikte ik de skylines van de fabrieken van Corus, de Maasvlakte en Chemelot, soms gemagi-mixed met elkaar. De afgeronde hoeken van de panelen verwijzen naar het beeldscherm. De panelen zijn met de hand gezaagd en afgewerkt en het oppervlak beplakt met fotopapier, wat prettig glad en beschilderbaar is, omdat de houtnerf niet meer aanwezig is. Daaroverheen breng ik verschillende lagen lak aan, waartussen ik weer schilder, zodat er een coulissenwerking ontstaat.

    Marjolein van Haasteren vertrekt vanuit de fysieke werkelijkheid en werkt in een voor een precies doel ontwikkelde techniek. Coulissen en diepte, het is de bewuste en opzienbarende ruimtelijke werking in het werk. Haar oeuvre is compact en in de bezwering van het landschap is altijd een eigenzinnige waas. Dat en het uitgekiende timbre van het kleurpalet in combinatie met de ruimtelijke werking bepalen de eigenzinnigheid van het werk. Er zijn complete steden en een serie over de rivier en over fabrieken, een pier in zee en wegen in het duister.

    Nachtgezichten met steken van helle neon lichten. Transparantie en ijlte zijn in het beeld, een opgeloste zwaarte die als een verademing werkt. Het werk oogt attractief en ruimtelijk. Beelden die opdoemen en verdwijnen. De schilderijen grenzen aan het surreeële, namelijk als beelden uit onze ooghoek zichtbaar, aan de zijkant, met de eyes oblique, fringe, beelden op de rand van het bewustzijn.

    Droomachtig of feeëriek, soms met de sfeer van de nachtmerrie. Het perspectief is vaak van de vogelvlucht, de ontspanning van het gewichtsloze. Marjolein van Haasteren roept beelden op die verhalend kunnen worden gelezen. De toeschouwer, een zekere mate van vervreemding ondergaand, verdwaald in de de diepte van de coulissen. Het zijn mistige landschappen, solitair met strepen van licht en wirrelingen van rook of water. En ergens is dreiging, een spanning, het ongewisse. Het is een geladen landschap.

    De werkelijkheid is zo erg, dat gelooft niemand!

    Het citaat beschrijft onze reactie op de getuigenis van een ogenschijnlijk andere wereld, die van de horror en de gruwel. Het duidt ons ongeloof van een realiteit van mythische proporties, mogelijk boven- of onnatuurlijk. Marjolein van Haasteren verbeeldt die andere werkelijkheid. Visueel in het gedempte kleurgebruik heerst de schemering, een situatie van transitie of verandering. Het is opnieuw het effect van opdoemen en wegzinken, a pulse. Dat specifieke uur van de dag, de gedempte kleuren of het neon licht in de nacht en titels als Pendragon, Styx en Watching Troy bevestigen de sprookjesachtige kwaliteit en het mythische als referentiekader.

    Ik wilde zowiezo mijn voorliefde voor verhalen mee laten spelen in mijn werk.

    Inspiratie kan gruwelijk blijken in de mythische proporties. Van Haasteren las Primo Levi’s ‘Is dit een mens’, waarin hij verslag doet van zijn ervaringen in Auschwitz-Monowitz. Hij beschrijft de chemische fabriek van IG-Farben, de Buna, waar tienduizenden als slaven werken en getuigt van de verschrikkingen. De associatie met de fabriek verloor voor eeuwig haar onschuld, het beeld is negatief beladen geraakt.

    Die lading van het landschap en het gebruik van het expressieve potentieel van landschapselementen is verwant aan de opvattingen in de Romantiek. In de Romantiek zou de subjectieve ervaring als uitgangspunt gelden, begrippen als introspectie, intuïtie, emotie, spontaniteit en verbeelding kwamen centraal te staan. Van Haasteren wijst op het fysieke verband tussen de innerlijke en emotionele ervaring en de waarneming van het landschap in eenzaamheid en het landschap als metafoor van het menselijk streven en falen. Zij toont de dissonantie van architectuur in het landschap, de lege pier, de verlaten fabriek, de desolate nachtelijke snelweg. De in haar ogen naïeve structuren worden alle verzwolgen in een golvende ijlte, want wat beklijft zijn enkele strepen licht in wirrelingen van rook. De mentaliteit is die van memento mori met het verdwijnen als grondtoon. Zelfs de herinnering zal verdwijnen en het verleden, Watching Troy, is een waarschuwing. Die sensatie van een desolaat landschap geladen uit het palet aan emoties is blijkbaar niet louter zoet en romantisch, maar bijvoorbeeld van dreiging en gevaar vervuld.

    Het landschap is immers sinds de Romantiek door menselijk handelen grondig aangetast, soms zelfs vergiftigd. De fabriek blijkt een beest en de romantiek bij van Haasteren geen onschuldig landschap.

    Gerepresenteerd door Galerie Bertrand Gillig, Strasbourg en Galerie Project 2.0, Den Haag.

    Zie ook Het beest: de fabriek.

    Allart Lakke, 2012.

  • Marjolein van haasteren ooze out
    Ooze Out (140x110cm)
  • Marjolein van haasteren lethe 1
    Lethe (210x150x5cm)
  • Marjolein van haasteren bank of mnemosyne
    Bank of Mnemosyne (70x80x5cm)
  • Marjolein van haasteren plethora
    Plethora (120x100x5cm)
  • Marjolein van haasteren lethe i
    Lethe I (30x30x5cm)
  • Marjolein van haasteren ferriage
    Ferriage (80x75x3cm)
  • Marjolein van haasteren waterworld
    Waterworld (30x30cm)
  • Marjolein van haasteren ramplant
    Ramplant (30x30cm)
  • Marjolein van haasteren waterworld ii
    Waterworld II (30x30cm)
  • Marjolein van haasteren mnemosyne ii
    Mnemosyne II (30x30cm)